LUYỆN KỸ NĂNG ĐỌC – HIỂU THƠ 7 CHỮ, 8 CHỮ, TỰ DO
ĐỀ 1
Câu 1 (6,0 điểm): Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
ĐẤT NƯỚC
(Trích)
Nguyễn Khoa Điềm
Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa...” mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc
Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng
Đất Nước có từ ngày đó
[]
Mai này con ta lớn lên
Con sẽ mang đất nước đi xa
Đến những tháng ngày mơ mộng
Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó san sẻ
Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nước muôn đời...

1

Nhưng em biết không
Có biết bao người con gái, con trai
Trong bốn ngàn lớp người giống ta lứa tuổi
Họ đã sống và chết
Giản dị và bình tâm
Không ai nhớ mặt đặt tên
Nhưng họ đã làm ra Đất Nước []
(Trích trường ca “Mặt đường khát vọng)
a. Xác định thể thơ của đoạn trích.
Cách ngắt nhịp của khổ thơ thứ nhất có phù hợp với cảm xúc của tác giả không?
b. Hãy cho biết đoạn thơ là lời của ai, bộc lộ cảm xúc về đối tượng nào?
c. Theo đoạn thơ, “Đất Nước” có từ khi nào?
d. Chỉ ra và nêu tác dụng của 01 biện pháp tu từ mà em ấn tượng nhất trong đoạn
trích.
e. Em hiểu như thế nào về các câu thơ:
“Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó san sẻ
Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nước muôn đời”
f. Từ nội dung của đoạn trích, em sẽ làm gì để bày tỏ trách nhiệm của mình đối với
“Đất Nước”? (Trình bày 5 – 7 dòng)
Câu 2 (4,0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 120 chữ) trình bày cảm xúc của em về
vẻ đẹp của đất nước được gợi ra từ đoạn thơ trên.

2

ĐỀ 2
Câu 1 (6,0 điểm): Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
ĐƯỜNG VỀ QUÊ MẸ
(Trích)
Đoàn Văn Cừ
U tôi ngày ấy mỗi mùa xuân,

Chiều mát, đường xa nắng nhạt vàng,

Dặm liễu mây bay sắc trắng ngần,

Đoàn người về ấp gánh khoai lang,

Lại dẫn chúng tôi về nhận họ

Trời xanh cò trắng bay từng lớp,

Bên miền quê ngoại của hai thân.

Xóm chợ lều phơi xác lá bàng.

Tôi nhớ đi qua những rặng đề,

Tà áo nâu in giữa cánh đồng,

Những dòng sông trắng lượn ven đê.

Gió chiều cuốn bụi bốc sau lưng.

Cồn xanh, bãi tía kề liên tiếp,

Bóng u hay bóng người thôn nữ

Người xới cà, ngô rộn bốn bề.

Cúi nón mang đi cặp má hồng.

Thúng cắp bên hông, nón đội đầu,

Tới đường làng gặp những người quen.

Khuyên vàng, yếm thắm, áo the nâu

Ai cũng khen u nết thảo hiền,

Trông u chẳng khác thời con gái

Dẫu phải theo chồng thân phận gái

Mắt sáng, môi hồng, má đỏ au.

Đường về quê mẹ vẫn không quên.

1942

3

a. Hãy cho biết bài thơ là lời của ai, bộc lộ cảm xúc về đối tượng nào?
Chỉ ra cách gieo vần trong khổ 3.
b. Chỉ ra mạch cảm xúc của bài thơ. Từ đó, xác định cảm hứng chủ đạo của bài.
c. Liệt kê các hình ảnh, chi tiết về thiên nhiên và con người trong bài thơ. Qua đó, hãy
nêu nhận xét của em về màu sắc, đường nét của bức tranh thiên nhiên và vẻ đẹp tâm
hồn của con người được thể hiện trong tác phẩm.
d. Bài thơ đã diễn tả được tâm trạng và tình cảm gì của nhà thơ?
e. Em thích nhất hình ảnh, chi tiết nào trong bài thơ? Hãy tưởng tượng và miêu tả bằng
lời hoặc vẽ lại bức tranh thể hiện chi tiết, hình ảnh đó.
f. Từ nội dung của bài thơ, em sẽ làm gì để giữ gìn những vẻ đẹp của miền quê Việt
Nam và bày tỏ tình cảm với mẹ của mình? (Trình bày 5 – 7 dòng)
Câu 2 (4,0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 120 chữ) trình bày cảm nghĩ của em
về nhan đề “Đường về quê mẹ” và những hình ảnh về con đường ấy được gợi
ra trong bài thơ.

4

ĐỀ 3
Câu 1 (6,0 điểm): Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
PHỐ TA
(Trích)
Lưu Quang Vũ
Phố của ta

Bà giáo về hưu ngồi dịch sách

Những cây táo nở hoa

Dậy cậu con tiếng Pháp

Mùa thu đấy

Suốt ngày chào: bông-dua.

Thân cây đang tróc vỏ

Phố của ta

Con đường lát đá

Phố nghèo của ta

Nghiêng nghiêng trong sương chiều.

Những giọt nước sa
Trên cành thánh thót

Năm nay cà chua chín sớm

Lũ trẻ lên gác thượng

Trên quầy hàng đỏ hồng

Thổi bay cao bao bong bóng xà phòng.

Chị thợ may đi lấy chồng
Chị thợ may goá bụa
Năm nay thôi mặc đồ đen.

Con chim sẻ của anh
Con chim sẻ tóc xù
Con chim sẻ của phố ta

Bác đưa thư, có thư ai đấy?

Đừng buồn nữa nhá

Bác đưa thư kéo chuông

Bác thợ mộc nói sai rồi

Ti-gôn hoa nhỏ

Nếu cuộc đời này toàn chuyện xấu xa

Rụng đầy trước hiên.

Tại sao cây táo lại nở hoa
Sao rãnh nước trong veo đến thế?

Riêng bác thợ mộc già buồn bã
Thở khói thuốc lên trời

Con chim sẻ tóc xù ơi
Bác thợ mộc nói sai rồi.

Anh thợ điện trên mái nhà mắc dây
5

a. Xác định thể thơ của đoạn trích. Chỉ ra cách gieo vần trong khổ thơ thứ nhất.
b. Hãy cho biết đoạn trích là lời của ai, bộc lộ cảm xúc về đối tượng nào?
c. Theo đoạn trích, vì sao những điều bác thợ mộc nói được cho là “bác thợ mộc nói
sai rồi”?
d. Phân tích kết cấu của bài thơ “Phố ta”.
e. Những dòng thơ bên dưới giúp em hiểu gì về tâm trạng của tác giả?
“Năm nay cà chua chín sớm
Trên quầy hàng đỏ hồng
Chị thợ may đi lấy chồng
Chị thợ may goá bụa
Năm nay thôi mặc đồ đen.”
f. Từ nội dung của bài thơ, em rút ra được thông điệp gì cho bản thân? (Trả lời 5 – 7
dòng)
Câu 2 (4,0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 120 chữ) trình bày cảm xúc của em về
những lẽ sống cao đẹp được gợi nhắc trong bài thơ.

6